Hà Tĩnh
23° - 23°
Sơn Kim 1 là xã miền núi, biên giới của tỉnh Hà Tĩnh, có địa bàn rộng và giữ vị trí quan trọng về kinh tế, giao thương, quốc phòng – an ninh của khu vực phía Tây của tỉnh. Có diện tích tự nhiên khoảng 223,5 km², tiếp giáp nước bạn Lào với đường biên giới dài khoảng 36,328 km. Trên địa bàn có Quốc lộ 8A và Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, tạo điều kiện kết nối địa phương với các trung tâm kinh tế trong tỉnh, trong nước và nước bạn Lào.
Trong quá trình thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Sơn Kim 1 là một trong hai xã vùng biên của Hà Tĩnh không thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã, đồng thời tiến hành sắp xếp, cơ cấu lại tổ chức bộ máy nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ sở.
Năm 2026, HĐND xã đã ban hành Nghị quyết số 12/NQ-HĐND ngày 26/6/2026 về sắp xếp, sáp nhập thôn trên địa bàn xã Sơn Kim 1. Sau sắp xếp, xã có 06 thôn, gồm: Thôn Trưng, Khe Sú, Kim Cương 2, Kim Cương 1, Hà Trai và thôn Vũng Tròn.
Sơn Kim 1 mang đặc trưng của vùng núi phía Tây Hà Tĩnh, với địa hình chủ yếu là đồi núi, rừng tự nhiên, rừng sản xuất, khe suối và các khu vực có cảnh quan thiên nhiên phong phú. Đặc biệt, xã có đường biên giới tiếp giáp với nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Đây vừa là lợi thế về giao lưu, giao thương, phát triển kinh tế cửa khẩu, vừa đặt ra yêu cầu thường xuyên đối với công tác quản lý, bảo vệ biên giới, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội. Có Quốc lộ 8A đi qua địa bàn và kết nối với Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo là lợi thế nổi bật của Sơn Kim 1. Tuyến giao thông này tạo điều kiện thuận lợi để lưu thông hàng hóa, phát triển thương mại – dịch vụ và mở rộng liên kết kinh tế với các địa phương trong tỉnh, trong nước và khu vực biên giới Việt Nam – Lào.
Bên cạnh vị trí giao thông thuận lợi, Sơn Kim 1 còn có nguồn tài nguyên rừng và cảnh quan tự nhiên phong phú. Đây là cơ sở quan trọng để địa phương phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững, cây dược liệu dưới tán rừng, du lịch sinh thái và các loại hình dịch vụ gắn với thiên nhiên.
Sơn Kim 1 là địa bàn cộng đồng dân cư sinh sống gắn bó với sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, chăn nuôi và các hoạt động thương mại, dịch vụ. Sau sắp xếp thôn năm 2026, địa bàn xã gồm 06 thôn: Trưng, Khe Sú, Kim Cương 2, Kim Cương 1, Hà Trai và Vũng Tròn. Việc sắp xếp, sáp nhập thôn được thực hiện nhằm tinh gọn tổ chức ở cơ sở, nâng cao hiệu quả quản lý và phát huy vai trò tự quản của cộng đồng dân cư. Đời sống văn hóa ở cơ sở được quan tâm. Trong năm 2025, xã tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục – thể thao, các hoạt động kỷ niệm ngày lễ lớn, giao lưu cộng đồng và phong trào xây dựng đời sống văn hóa. Tỷ lệ thôn văn hóa đạt 100%; tỷ lệ gia đình văn hóa đạt 97%.
Một nét đáng chú ý trong đời sống cộng đồng của Sơn Kim 1 là tinh thần tương trợ, đoàn kết và chung tay chăm lo cho các hoàn cảnh khó khăn. Câu lạc bộ Tình thương xã Sơn Kim 1 được thành lập từ năm 2010, là một hoạt động xã hội tiêu biểu được địa phương duy trì và phát huy đến nay.
Nông nghiệp vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế của người dân. Năm 2025, tổng sản lượng lương thực của xã đạt 1.064,13 tấn, vượt kế hoạch đề ra. Địa phương đồng thời triển khai nhiều mô hình sản xuất theo hướng hữu cơ, tuần hoàn, ... góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và hướng tới phát triển bền vững.
Chăn nuôi là một thế mạnh của Sơn Kim 1, trong đó nuôi hươu là một trong những sản phẩm đặc trưng của địa phương. Năm 2025, tổng đàn hươu có hơn 1.860 con. Ngoài hươu, địa phương phát triển chăn nuôi trâu, bò, lợn, gia cầm và nuôi ong; đồng thời xây dựng các mô hình chăn nuôi lợn theo hướng hữu cơ tại các số thôn.
Với lợi thế về diện tích rừng và điều kiện sinh thái, Sơn Kim 1 xác định phát triển kinh tế lâm nghiệp gắn với bảo vệ rừng là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Năm 2025, xã đã trồng mới hơn 300,51 ha cây dược liệu dưới tán rừng, đạt kế hoạch đề ra. Một số loại cây dược liệu có giá trị như thiên niên kiện, khôi tía được địa phương quan tâm phát triển.
Địa phương đồng thời triển khai các chính sách liên quan đến quản lý, bảo vệ rừng, trồng rừng nguyên liệu và thực hiện các chương trình hỗ trợ đối với chủ rừng. Đây là hướng phát triển có ý nghĩa trong việc kết hợp giữa bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.
Các lĩnh vực văn hóa – xã hội được địa phương quan tâm gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân. Trong giáo dục, chất lượng dạy và học tiếp tục được duy trì; năm học 2025–2026, các trường học trên địa bàn tổ chức khai giảng trong không khí phấn khởi, đồng thời quan tâm hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
Trong lĩnh vực y tế, công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân, phòng chống dịch bệnh, vệ sinh an toàn thực phẩm và bảo hiểm y tế được chú trọng. Năm 2025, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 95%. Công tác an sinh xã hội, chăm lo người có công, hộ nghèo, hộ cận nghèo, người cao tuổi, trẻ em và các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn được triển khai thường xuyên, góp phần bảo đảm an sinh và ổn định đời sống Nhân dân.
Sơn Kim 1 có nhiều lợi thế để phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe. Nổi bật là Khu du lịch nước khoáng nóng Sơn Kim, trong đó khu vực Nước Sốt có nguồn nước khoáng nóng tự nhiên với nhiệt độ được báo cáo lên tới khoảng 96°C. Nguồn tài nguyên khoáng nóng cùng khí hậu, cảnh quan núi rừng và hệ thống cây dược liệu tạo điều kiện để phát triển các sản phẩm du lịch gắn với nghỉ dưỡng, tắm khoáng và chăm sóc sức khỏe.
Bên cạnh tài nguyên khoáng nóng, địa phương còn có Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh Đền Kim Cương (Đền Đức Ông), tạo thêm điều kiện để kết hợp các sản phẩm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng với tham quan văn hóa – tâm linh. Trong thời gian tới, việc phát triển du lịch cần được gắn với bảo vệ tài nguyên, cảnh quan và môi trường; đồng thời từng bước nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng sản phẩm đặc trưng và tăng cường liên kết với các điểm đến khác của Hà Tĩnh.
Là xã biên giới có đường biên giới dài khoảng 36,328 km và Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, Sơn Kim 1 có vị trí quan trọng về quốc phòng – an ninh và đối ngoại của tỉnh Hà Tĩnh. Địa phương thường xuyên phối hợp với các lực lượng chức năng, trong đó có Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.
Công tác quốc phòng, an ninh, an ninh nông thôn và an ninh biên giới được quan tâm; các vụ việc phát sinh được tập trung xử lý kịp thời. Công tác giao quân hoàn thành và vượt chỉ tiêu được giao. Cùng với nhiệm vụ bảo vệ biên giới, Sơn Kim 1 chú trọng xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, phát huy vai trò của Nhân dân trong giữ gìn an ninh trật tự và xây dựng địa bàn biên giới ổn định, an toàn.
Trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Sơn Kim 1 tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao kỷ luật, kỷ cương hành chính và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Cải cách hành chính được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. UBND xã tiếp tục triển khai các nhiệm vụ về cải cách thủ tục hành chính, xây dựng chính quyền số và nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan nhà nước.
Chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh, gắn với việc phát triển dữ liệu, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, thực hiện Đề án 06 và ứng dụng công nghệ trong quản lý nhà nước. Trang thông tin điện tử xã thường xuyên cập nhật các văn bản chỉ đạo, điều hành, thông tin tuyên truyền và các hoạt động của chính quyền địa phương, góp phần tăng cường công khai, minh bạch và kết nối giữa chính quyền với người dân.
Phát huy những kết quả đạt được và tiềm năng, lợi thế của địa phương, Sơn Kim 1 xác định tiếp tục tập trung vào một số định hướng chủ yếu:
Một là, phát triển kinh tế theo hướng bền vững: Khai thác hợp lý tiềm năng nông – lâm nghiệp, chăn nuôi, cây dược liệu dưới tán rừng, sản phẩm đặc trưng và các mô hình sản xuất hữu cơ, tuần hoàn.
Hai là, phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe: Khai thác hợp lý lợi thế khoáng nóng Sơn Kim, cảnh quan núi rừng, tài nguyên dược liệu và các giá trị văn hóa – lịch sử.
Ba là, nâng cao chất lượng xây dựng nông thôn mới: Tiếp tục cải thiện hạ tầng, cảnh quan, môi trường và chất lượng đời sống tại các khu dân cư.
Bốn là, bảo vệ và phát triển rừng: Gắn bảo vệ tài nguyên thiên nhiên với tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế xanh.
Năm là, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số: Nâng cao chất lượng phục vụ người dân, tăng cường công khai, minh bạch và xây dựng nền hành chính hiện đại, hiệu quả.
Sáu là, chăm lo phát triển văn hóa – xã hội: Nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, an sinh xã hội, đời sống văn hóa và tinh thần của Nhân dân.
Bảy là, giữ vững quốc phòng – an ninh: Bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới, bảo đảm trật tự an toàn xã hội và xây dựng địa bàn biên giới ổn định, an toàn.
Với vị trí đặc biệt của một xã miền núi, biên giới, có Quốc lộ 8A, Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, tài nguyên rừng phong phú, nguồn khoáng nóng và nhiều tiềm năng phát triển nông – lâm nghiệp, dịch vụ và du lịch, Sơn Kim 1 có những điều kiện thuận lợi để phát triển theo hướng bền vững. Phát huy truyền thống đoàn kết, tinh thần chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị cùng Nhân dân, xã Sơn Kim 1 đang từng bước đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ, khai thác hợp lý tiềm năng, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và giữ vững quốc phòng – an ninh. Những kết quả đạt được trong thời gian qua là nền tảng để địa phương tiếp tục phấn đấu xây dựng Sơn Kim 1 ngày càng văn minh, an toàn, phát triển bền vững, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân.
